EKG NEDİR ?

EKG NEDİR ?

Elektrokardiyografi, kalbin kas ve sinirsel iletim sisteminin çalışmasını incelemek üzere kalpte meydana gelen elektriksel faaliyetin Elektrokardiyografi denilen cihaz ile kaydedilmesidir.

EKG’nin üzerine yazıldığı kağıda ‘trase’ denir.

KALBİN İLETİ SİSTEMİ 

Kalbin ileti sistemi üç ana başlıkta incelenmektedir;

  1. Sinoatrial Nod
  2. Atrioventriküler Nod
  3. His Demeti ve Purkinje Lifleri

 

KALBİN İLETİ SİSTEMİ

  1. SİNOATRİAL (SA) NOD

Sağ atriumun arka üst kısmında bulunur. Kalbin doğal Pacemaker’ıdır. Dakikada 60-100 arası uyarı çıkarır.

(Anormal durumlarda 150 ve üzeri uyarı çıkarabilir)

2. ATRİOVENTRİKÜLER (AV) NOD

Sinoatrial Noddan çıkan uyarı atriumlara yayılır daha sonra AV Noda gelir. Burada kısa süre bekletilen uyarı ventriküllere iletilir.

3. HİS DEMETİ VE PURKİNJE LİFLERİ

AV Noddan gelen uyarı ventriküllerde sırası ile ‘his demeti > sağ ve sol dal > purkinje liflerine iletilir.

EKG KAĞIDI VE KAYDI 

EKG kaydı normal koşullarda yatay olarak 25mm/sn hızda kaydedilmektedir.

*EKG kağıdını değerlendirirken 25mm/sn hızda mı 50mm/sn hızda mı çekildiğini sorgulamak gerekmektedir.

EKG kağıdının dikey olarak kaydedilmesi ise Voltaj / Amplitüd olarak adlandırılmaktadır.

*EKG kağıdını değerlendirirken 1mm/mV (yani 10mm = 1 Volt) olduğunu kontrol etmek gerekmektedir.

 

EKG’DE HIZ

25mm/sn hızda çekilen EKG‘de; 1 küçük kare yatay olarak 0,04 sn’dir.

5 küçük kare 1 büyük kareyi meydana getirir. 1 büyük kare 0,20 sn’dir.

ELEKTROD VE DERİVASYONLAR

  • Elektrod ve kablolar hasta üzerine temas ederek elektriksel aktiviteyi EKG cihazına aktarır.
  • Derivasyonlar: hasta üzerine yerleştirilen elektrodlarca kaydedilen elektriksel aktivitenin EKG kağıdındaki yansımalarıdır.
  • Derivasyonlar kalbi farklı açılardan gören kameralar gibidir.

 

DERİVASYONLAR

EKG derivasyonları extremite ve göğüs(prekordial) derivasyonlar olmak üzere ikiye ayrılır.

Extremite Derivasyonları               Göğüs (prekordial) Derivasyonları

*Extremite Derivasyonları;

  • Hastanın extremitelerine bağlamış olduğumuz elektrodlardan aldığımız kayıtlardır.
  • Hastanın extremitelerinden el, ayak vs ampute olan organı varsa extremiteye en yakın kısma göğsün sağ, sol üst ve alt kısımlarına yapıştırılabilir.
  • Bu elektrodlardan 3 tanesinin bağlanması durumunda 3 derivasyonlu EKG görüntülenir. (D1-D2-D3-aVR)
  • 4. elektrod eklendiğinde ise 6 derivasyonlu EKG çekilir. (D1-D2-D3-aVR-aVL-aVF)

*Göğüs Derivasyonları;

  • Hastanın göğüs kafesine yerleştirilen elektrodlar ile çekilir.
  • Yerleştirilen her bir elektrod tek bir derivasyonu gösterir. (V1-V2-V3-V4-V5-V6)

İZOELEKTRİK HAT

   Kalpte hiçbir elektriksel aktivitenin bulunmadığı çizgiye izoelektrik hat denir. İzoelektrik hattın üzerindeki atımlara (+) pozitif dalga, altında olanlara ise negatif (-) dalga denir.

 

EKG DALGALARI

 

P DALGASI 

  • Bir kalp siklusunun (atım) ilk pozitif dalgasıdır.
  • SA Noddan çıkan uyarı önce sağ sonra sol atriuma yayılarak depolarizasyon (genişleme,kanla dolma) oluşturur.
  • Atriumların depolarizasyonu EKG‘de ‘P’ dalgası olarak görünür.
  • P dalgasındaki bozukluklar uyarının SA Noddan değil Atriumdaki bir odaktan çıktığını gösterir.

P-R ARALIĞI (İNTERVALİ)

Sinoatrial noddan çıkan uyarı atriumları depolarize eder ve Atrioventriküler (AV NOD) Noda ulaşır.

AV Nod uyarıyı kısa bir süre beklettikten sonra ventriküllere iletir.

SA Noddan uyarının çıkıp ventriküllere iletilene kadar geçen süre EKG‘de PR aralığı olarak değerlendirilir.

PR aralığı: P dalgasının başlangıcından QRS kompleksinin başlangıcına kadar olan kısımdır.

Süresi minimum 3 maksimum küçük karedir.

(0.12-0.20sn)

PR aralığının 0.20 sn üzerinde olması AV Nodun işlevini yapmadığını gösterir.

 

QRS KOMPLEKSİ 

 

SA Noddan çıkan uyarı atriumları depolarize ettikten sonra AV Noda gelir ve burada bekletildikten sonra ventriküllere iletilerek ventrikül depolarizasyonuna sebep olur.

Ventrikül depolarizasyonu EKG’de QRS kompleksi olarak gözlemlenir.

QRS kompleksinin süresi 3 küçük karenin  (0.12 sn) altında olmalıdır.

Bulunduğu derivasyona göre pozitif veya negatif olabilir.

QRS kompleksinin dar olması (0.12sn altında) elektriksel aktivitenin olması gerektiği gibi iletildiğini gösterir.

QRS kompleksinin geniş olması (0.12 sn üstünde) uyarının ventriküllerden çıktığını yada ventriküle doğan olmayan yollardan iletildiğini gösterir. (ÖRN: Ventriküler Taşikardi)

 

 

 

ST SEGMENTİ

 

  • QRS kompleksinin bitiminden T dalgasının başlangcına kadar olan kısma ST Segmenti denir.
  • S dalgasının bitiminde J noktası denilen kırılma meydana gelir ve ST Segmenti buradan başlar.
  • ST Segmenti izoelektrik hatta olmalıdır.
  • ST Segmentinin izoelektrik hatta olmaması kalp kasındaki hasarı göstermektedir.

                      

 

T DALGASI

 

  • QRS  kompleksi ile depolarize olan ventriküller daha sonra kasılarak (repolarizasyon) vücuda kan pompalar.
  • Ventrikül repolarizasyonu EKG‘de T dalgası olarak incelenir.
  • T dalgası pozitif bir dalgadır. Negatif olması kalp kası hasarını gösterir.

 

QT ARALIĞI

 

  • Q dalgasının başlangıcından T dalgasının bitimine kadar olan süredir.
  • QT aralığı 0.36 sn – 0.44 sn arasında olmalıdır. (9-11 küçük kare arası)
  • QT süresi elektrolit bozuklukları ve genetik hastalıkları değerlendirmede incelenir.

 

U DALGASI

  • U dalgası T dalgasından sonra oluşabilen pozitif bir dalgadır.
  • Her zaman görünmeyebilir.
  • Sebebi bilinmektedir.
  • Hastane öncesi acil bakımı ilgilendirmemektedir.

 

aVR DEĞERLENDİRMESİ

  • EKG değerlendirmesinde ilk bakılması gereken aVR derivasyonudur.
  • aVR derivasyonundaki tüm atımlar (P-QRS-T) negatif olmalıdır.
  • aVR pozitif ise elektrotlardan birisi yanlış bağlanmış olabilir.
  • Elektrodların doğru bağlanmasına rağmen aVR pozitif ise hasta dextrokardia (kalbin anatomik olarak sağda olması.) açısından değerlendirilmelidir.
  •                           

EKG DEĞERLENDİRMESİ

  • DÜZEN VE HIZ (DÜZENSİZ Mİ ? 60-100 ARASI MI ?
  • P DALGASI VAR MI ? MORFOLOJİSİ NORMAL Mİ?
  • HER P’Yİ BİR QRS TAKİP EDİYORMU ?
  • P-R MESAFESİ 0.20 sn (5 KARE) İÇİNDEMİ ?
  • QRS DAR MI ? GENİŞ Mİ ?
  • ST SEGMENTİ İZOELEKTRİK HATTA MI ?
  • T DALGASI POZİTİF Mİ ? NEGATİF Mİ ?

EKG DEĞERLENDİRMESİ

  • DÜZENLİ Mİ? DÜZENSİZ Mİ ? 60-100 ARASI MI ? )
  • P DALGASI VAR MI ? MORFOLOJİSİ NORMAL Mİ?
  • HER P’Yİ BİR QRS TAKİP EDİYORMU ?
  • P-R MESAFESİ 0.20 sn (5 KARE) İÇİNDEMİ ?
  • QRS DAR MI ? GENİŞ ?
  • ST SEGMENTİ İZOELEKTRİK HATTA MI ?
  • T DALGASI POZİTİF ? NEGATİF ?

 

EKG’DE HIZ HESAPLAMASI

  • EKGnin değerlendirilmesi düzenli yada düzensiz olmasına göre incelenir.
  • Değerlendirmede R dalgaları incelenir.
  • R-R dalgaları arasındaki mesafe düzenliyse ritim düzenli, değilse düzensiz olarak adlandırılır.

 

EKG’DE HIZ HESAPLAMASI

Ritim düzenli ise;

  • 2 R dalgası arasındaki büyük yada küçük kareler sayılır.
  • 300 / R – R arasındaki büyük kare sayısı
  • Yada 1500 / R – R arasındaki küçük kare sayısı

 

Ritim: Düzenli

R-R Mesafesi: 4 Büyük Kare

Formül: 300 / Büyük Kare sayısı

Sonuç: 300/4 = 75

 

EKG’DE HIZ HESAPLAMASI

Ritim düzensiz ise;

  • 30 büyük karedeki QRS kompleksi sayısı x 10

9X10= 90

Ritim: Düzensiz

Formül:30 Büyük karedeki R dalgası x 10

Sonuç: 8 x 10 = 80

 

2 thoughts on “EKG NEDİR ?

  1. Sağlıkçılar açısından baya faydalı bir içeriği bizlere anlatmaya calismisiniz emeğinize sağlık. Yazınız gayet güzel olmuş.

    1. Beğenmenize çok sevindik, güzel düşünceleriniz için teşekkür ederiz.
      Paramedikacademy olarak hem sağlık çalışanlarımız hem de öğrencilerimiz için bu platformda elimizden geldiğince açık net ve anlaşılır bir anlatım tarzıyla yazılar paylaşmaya ve konu anlatımları yapmaya devam edeceğiz. Takipte kalın, sağlıkla kalın. 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir