DEFİBRİLATÖR NEDİR ? DEFİBRİLATÖR NASIL ÇALIŞIR ?

DEFİBRİLATÖR NEDİR ? DEFİBRİLATÖR NASIL ÇALIŞIR ?

DEFİBRİLASYON

Özel bir elektrik cihazı ile kalbe doğru akım vererek kalp kasındaki düzensiz titreşimleri giderip kalbin normal bir şekilde çalışmasını sağlamaya yönelik yapılan işleme denir.

 

  • Kısaca myokardiyuma çok kısa bir süre içerisinde yüksek miktarda elektrik akımı vermektir.
  • Amaç; VF/nabızsız VT durumlarını normal sinüs ritmine çevirmektir.
  • Defibrilasyon defibrilatör cihazı ile yapılır.

 

DEFİBRİLATÖR

Fibrilasyona girmiş bir kalbin normal ritmini geri kazanabilmesi için kalbe kısa sureli yüksek değerde akım veren cihazdır.

Kısaca elektro şok cihazı olarak tanımlanabilir.

 

Kullanım Amacı:  Kalbin elektriksel sinyallerini görüntüleme, durmuş veya durmakta olan kalpten belli bir süre ve belli bir miktarda elektrik akımı akıtarak kalbi normal kardiyak ritmine kavuşturmak.

 

TARİHÇE

  • 1850, Karl Ludwig bir köpeğin kalbine doğrudan elektrik verdi ve fibrilasyon elde etti.
  • 1899 Batelli ve Prevost, zayıf akım Ventriküler fibrilasyona (VF) neden olduğunu ve güçlü akımın VF’yi durdurduğunu buldular.
  • 1933, Kouwenhoven, köpeklere internal defibrilatör uyguladı
  • 1947-Claude Beck Defibrilatörü geliştirdi ve defibrilasyon ile bir insanı kurtardı.
  • 1956, Paul Zoll bir Senkoplu hastada ilk alternatif akım(AC) defibrilatör kullanılmış.
  •  

 

 

 

 

  • 1960 yılında Bernard Lown ilk doğru akım (DC) defibrilatörünü tanıttı.
  • 1965-J. Frank Pantridge Hastane öncesi kullanılmak üzere ambulansın içine portable defibrilatör yerleştirdi.
  • 1979-Otomatik Eksternal Defibrilator(OED) : İlk yapılan OED lerin hastane öncesi ortamda kullanılabileceği fikri ortaya çıktı.
  • 1990‘ların başında bifazik defibrilasyon kullanılmaya başlandı.

     

 

DEFİBRİLATÖRÜN BÖLÜMLERİ

 

  • Güç Kaynağı(batarya,akü) : Elektrik enerjisini kimyasal enerji olarak depo eden, istenildiğinde bunu elektrik enerjisi olarak veren bölümdür. Defibrilatörler elektrik şebekesine takılı olsalar dahi akü ile çalışır, bundan dolayı akü daima dolu olmalıdır.

 

  • Elektrik Devre Kartı :
  • Monitör: LCD ekran özelliğinde olup kalbin elektriksel aktivitesinin izlenmesini sağlar. Cihaz, kalbin elektriksel aktivitesini, defibrilatör elektrotları ya da EKG hasta kablosu ile algılar. Ayrıca PO2, uygulanan joul vb..de gösterir.

  • Yazıcı (kayıt ünitesi):

Her defibrilasyon sonrasında otomatik olarak kayıt yapan, uygulanan enerji miktarı, tarih, saat vb.

bilgileri kayıt altına alan bölümdür. Hafızalıdır ve EKG alınabilmesini sağlar. EKG eletrotları da takılı olursa farklı derivasyonlarda EKG kaydı alınabilir.

Elektrotlar:

Kapasitörün deşarj edilmesiyle elektrik enerjisini hastaya iletilmek için kullanılan iki adet iletken elektrot bulunur.

Defibrilatör elektrotları türleri:

  • Kaşık şeklinde bir elektrot: Kalbe doğrudan uygulanır.
  • Paddle tip elektrot: Göğüs duvarında uygulanır.
  • Ped tipi elektrot: Göğüs duvarı üzerine yapıştırılarak uygulanır.

  • Kaşık şekilli bir iç elektrot doğrudan kalbe uygulanır.

  • Ön göğüs duvarına karşı uygulanan bir kürek tipi elektrot

  • Ped elektrot

Manuel defibrilatörlerde bulunan fonksiyon düğmeleri:

  • On/off: Aç/kapat düğmesi.
  • Enerji select: Uygun enerji düzeyini (10–360 joule) seç düğmesi.
  • Charge: Gösterge paneli ve elektrotlar üzerinde bulunan enerji yükle (şarj et) düğmesi, 2–5 saniyede şarj eder.
  • Synchronization(sync): Kardiyoversiyonda kullanılan senkronizasyon düğmesi.
  • Lead select: Derivasyon seç düğmesi.
  • Discharge: Elektrotların üzerinde bulunan enerji boşalt düğmeleridir.

 

  • Kapasitör (Kondansatör (C)):

Elektrik depolama, bilgi kaybı engelleme, elektrik akımları arasında dönüşüm yapmada kullanılan elektronik bir devredir. Önceden tasarlanmış seviyede enerjiyi şarj edebilme özelliğine sahiptir.

 

  • İndüktör (L): Alternatif akımla beslenen devrelerde, manyetik akımı değiştirmek suretiyle akım oluşturan araç. İndüktör, içinden geçen akım değiştikçe iki ucu arasında potansiyel farkı oluşan bir devre elemanı, bir çeşit akım kaynağıdır. İndüktörün yarattığı manyetik alan kapasitör boşaldığında azalan enerjinin tekrar devre içine girmesini önler. Bifazik defibrilatörlerde çok kullanılır.

DEFİBRİLATÖR TİPLERİ 

MANUEL DEFİBRİLATÖRLER

  • MONOFAZİK : 3 KANAL  ,  6 KANAL  ,  12 KANAL
  • BİFAZİK : 3 KANAL  ,  6 KANAL  ,  12 KANAL

OTOMATİK EKSTERNAL DEFİBRİLATÖR

  • YARI OTOMATİK
  • TAM OTOMATİK

İNTERNAL KARDİYAK DEFİBRİLATÖR

SUBKUTAN KARDİYAK DEFİBRİLATÖR

GİYİLEBİLİR DEFİBRİLATÖR

 

IMPILANTABLE CARDİOVERTER DEFİBRİLLATORS (ICD) 

SUBKUTAN İMPLANTE DEFİBRİLLATOR (S-ICD®)

 

DALGA TÜRÜNE GÖRE DEFİBRİLATÖR ÇEŞİTLERİ:

  • Lown Defibrilatörler
  • Tek Evre (Monophasic) Dalga Şekilli Defibrilatörler
  • Gecikmeli Dalga Şekilli Defibrilatörler
  • Trapezoid (Yamuk) Dalga Şekilli Defibrilatörler
  • İki Evre (Biphasic) Dalga Şekilli Defibrilatörler

 

MONOFAZİK DALGALI DEFİBRİLATÖRLER

  • Monofazik dalga, akımın tek yönlü akmasıdır.
  • Göğüs duvarına verilen akım tek yönde ilerler, uygulama sonrası azalarak sıfıra yaklaşır.
  • Monofazik dalgalar, akımın sıfıra doğru azalmasına göre sınıflandırılırlar.
  • Eğer monofazik defibrilatör kullanılıyorsanız, verilecek doz erişkin için bütün şoklarda 360 J olarak önerilmektedir.

 

BİFAZİK DALGALI DEFİBRİLATÖRLER

  • Bifazik dalga biçiminde enerji üreten defibrilatörler de, göğüs duvarına verilen akım belli bir süre pozitif yönde ilerler, daha sonra dönerek negatif yönde ilerler.
  • Bifazik şok uygulamalarında, başlangıç dozunu 120- 200J olarak önermektedir.
  • Eğer uygulayıcı, manuel bifazik defibrilatör kullanıyor ve VF’yi sonlandıracak etkili doz sınırlarını bilmiyorsa, başlangıç dozu olarak 200J, ikinci ve sonraki şoklar içinse, aynı veya daha yüksek dozlar kullanabilir.

 

Bifazik dalga şeklinin monofazik dalga şekline göre avantajları:

  • Daha az enerjiyle aynı etkiyi yaratabildikleri için, deri yanıkları gibi istenmeyen yan etkilerin sayısı azalmıştır.
  • Ortalama arteryel basınç ve sol ventriküler pompalama hacminin (ejection ratio) eski haline dönmesi monofazik defibrilasyonda 72 saat sürmekteyken bifazik defibrilasyonda bu süre daha azdır.
  • Monofazik defibrilasyonda düşük ve yüksek empedanslı hastalarda farklı genlik veya şekilde dalga şekli kullanmak gerekirken, bifazik defibrilasyonda kullanılan dalga şekli, özellikle rektilineer bifazik dalga şeklinde, hasta empedansından bağımsızdır.
  • İlk şokta Bifazik defibrilatör %90, monofazikler %60 başarı oranı var.

 

DEFİBRİLASYON AŞAMALARI 

  • Defibrilatörün aç, çalışır konuma getir.
  • Monitörden ritmin değerlendir,
  • Enerji select düğmesinden defibrilayon enerjisini seç. (bifazik için 120-200 J, monofazik için 360 J)
  • Lead select düğmesini paddle durumuna getir.
  • Oksijenin uzaklaştırılmasını sağla
  • Göğüs üzerinde Paddle uygulanacak alanı jelle yada bandını yapıştır.
  • Paddle’ları göğse yerleştir.
  • Defibrilatör şarj ediliyor, açılın.” Şeklinde etraftaki kişileri bilgilendir.
  • Cihaz üstünde veya paddle’daki “charge” düğmesine bas.
  • Şarj sonrası şoklamadan önce kendin dahil kimsenin hastaya veya yatağına/sedyeye değmediğinden emin ol
  • Ben çekildim.”
  • “Sizlerde çekilin.”
  • “Herkes çekilsin.”
  • Şok veriyorum!!!’ diye seslen
  • Paddle’ları yeterli miktarda göğüs duvarına(10kg) bastır.
  • Paddle’lar üzerindeki her iki “discharge” düğmesine aynı anda bas.
  • İş bitince Paddle’ları monitör üzerindeki yerine güvenli bir şekilde yerleştir.

 

KAŞIKLARIN YERLEŞİMİ

 

1.‘Sternum’ yazan kaşık, sağ klavikula altına, 2-3 interkostal aralığa (İCA)  ‘Apeks’ yazan kaşık ise sol 4-5.İCA, midaksiller hatta yerleştirilir.

2.Bir başka yöntem ise ‘apeks’ yazan kaşığı sol prekordiyuma yerleştirirken ‘sternum’ yazanı sağ infraskapular alana yerleştirmektir.

 

  • Kaşıklar sternum üstüne konmamalıdır.
  • Kaşıklar göğüs duvarına sıkıca bastırılmalı ve 10-12.5 kg/cm² kuvvet uygulanmalıdır.
  • Kaşıklar arası jel bağlantısı olmamalıdır.

 

DEFİBRİLASYONUN UYGULANMASI 

  • Zaman kaybetmeden yapılmalıdır.
  • Açık olmayan EKG bulgularında ve dolaşım durmasında çelişki varsa uygulanmalıdır.
  • Başarılı defibrilasyon için ön koşul miyokardın mümkün olduğu kadar iyi oksijenlenmesidir.
  • Defibrilasyon başlayana kadar etkili CPR uygulanmalıdır.
  • Hasta ambulansta ise, hastayı defibrile etmeden önce ambulans mutlaka durdurulmalıdır!

 

 

DEFİBRİLASYONDA BAŞARISIZLIK

 

  • Hatalı elektrot yerleştirilmesi (Pozisyon)
  • Hiç veya çok az jel kullanımı (Manueller için)
  • Elektrodların göğüse yeteri kadar sıkı bastırılmaması
  • Kalbin yetersiz oksijenizasyonu
  • Biyolojik olarak refrakter ventriküler fibrilasyon
  • Asit baz dengesi bozuklukları
  • Defibrilasyonun başarılı olabilmesi için dalga biçimi yanında enerjinin kalbe ulaşıncaya kadar karşılaştığı direnç (transtorasik impedans) de belirler.
  • Normal erişkinde 70-80 ohm’dur. Göğüs duvarı direncini etkileyen faktörler defibrilasyon başarısını da etkiler.
  • Göğüs duvarının(transtorasik impedans) gösterdiği direnci belirleyen etmenler:

–Seçilen enerji düzeyi

–Kaşıkların büyüklüğü

–Önceden uygulanan şokların sayısı ve aralarındaki süre

–Solunum evresi; expiryumda şoklanmalı

–Kaşıklar arasındaki uzaklık

–Göğüs duvarı kıllı olması. Bu durum hem direnci artırır hem de jel ile bulaşan kıllar aracılı ile akım göğüs duvarında yayılır ve kalbe ulaşamaz.

  • Kaşık büyüklüğünün en az 50 cm² olması önerilmektedir.
  • Halen erişkinlerde kullanılmakta olan defibrilatörlerin kaşık çapları 8-12 cm arasında değişmektedir ki bu boyut yeterlidir.

 

KAYNAK : http://www.resuscitationcentral.com

http://www.defibrillatorinformation.com

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir